بلاغت فارسی
فاطمه اسفندیاری مهنی
چکیده
بررسی، تحلیل و کشف برجستگیهای شعری شاعران منجر به لذت بیشتر از متن میگردد. نظامی گنجوی از جمله شاعرانی است که توانسته است با خلاقیت و نوآوری در انتخاب واژگان، معنایی ویژه در متن بیافریند و زیبایی حاصل از فهم آن را دوچندان سازد. از جمله این نوآوریها میتوان به تناسب دو محور جانشینی و همنشینی با استفاده از کنایه و ایهام و تناسب ...
بیشتر
بررسی، تحلیل و کشف برجستگیهای شعری شاعران منجر به لذت بیشتر از متن میگردد. نظامی گنجوی از جمله شاعرانی است که توانسته است با خلاقیت و نوآوری در انتخاب واژگان، معنایی ویژه در متن بیافریند و زیبایی حاصل از فهم آن را دوچندان سازد. از جمله این نوآوریها میتوان به تناسب دو محور جانشینی و همنشینی با استفاده از کنایه و ایهام و تناسب اشاره کرد که شاعر عمل انتخاب از محور جانشینی را متناسب با بهکارداشت واژگان بر روی محور همنشینی به خوبی انجام میدهد. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی سعی شده است به بررسی این تناسبها در دو منظومۀ شعری خسرو و شیرین و لیلی و مجنون نظامی پرداخته شود. یافتههای تحقیق نشان میدهد که بین دو محور جانشینی و همنشینی تناسب برقرار است و کشف یکی از برجستگیهای شعری در یک محور منجر به کشف برجستگی دیگر در محور ادبی دیگری میگردد.
فاطمه اسفندیاری مهنی؛ محمدرضا نجاریان؛ محمد خدادادی
چکیده
تقابلهای دوگانه یکی از مباحث مورد توجه ساختارگرایان است. آنها بنیاد هستی و شناخت آن را درک همین تقابلها میدانند. اغلب آثار هنری بر مبنای تقابل شکل گرفته است؛ بد در برابر خوب، آسمان در برابر زمین، جوانی در برابر پیری، وجود در برابر عدم و... این دو قطب هرگز به گونهای مستقل وجود نداشتهاند و استوار بر تضاد دو قطب است. تقابلهای ...
بیشتر
تقابلهای دوگانه یکی از مباحث مورد توجه ساختارگرایان است. آنها بنیاد هستی و شناخت آن را درک همین تقابلها میدانند. اغلب آثار هنری بر مبنای تقابل شکل گرفته است؛ بد در برابر خوب، آسمان در برابر زمین، جوانی در برابر پیری، وجود در برابر عدم و... این دو قطب هرگز به گونهای مستقل وجود نداشتهاند و استوار بر تضاد دو قطب است. تقابلهای همجوار اصطلاحی است در پیوند با علم معانی نحو. این اصطلاح که همنشینی دو رکن متقابل است یکی از هنرهای پنهان در شعر نظامی است که در این مقاله بر اساس نظریه علم معانی نحو سعی شده است ساختهای گوناگون و الگوهای متعدد آن بررسی و تحلیل گردد؛ از جملۀ این الگوهای تقابلی عبارتند از: تقابلهای همجوار در یک جمله با هویّت دستوری یکسان، تقابلهای همجوار با هویت دستوری ناهمسان، تقابلهای عطفی و غیرعطفی، تقابلهای همجوار تلمیجی و طبقهبندی تقابلها از منظر تقابل معنی. همراهی این الگوها با دیگر عناصر بلاغی و زیباییشناسی بر ظرفیت معنایی و حسن بلاغی آنها میافزاید. این گونهگونی موجب پویایی بیشتر شعر نظامی از جهت بلاغی، زبانی و معنایی گردیدهاست. در این پژوهش با روشی توصیفی -تحلیلی تقابلهای همجوار معرفی و ساختار نحوی ابیاتی که شامل این هنر هستند در دو منظومۀ خسرو و شیرین و لیلی و مجنون نظامی تحلیل زیباشناسی شدهاند.
