مواردی از نمود تقارن در تشبیهات ادبیّات فارسی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه ارومیه

2 استاد زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه ارومیّه

10.30473/prl.2021.53734.1759

چکیده

چکیده :
انسان، فطرتاً زیبایی‌طلب است و چیزی را زیبا قلمداد می‌کند که بتواند توجّه وی را به خود جلب کند. این جلب توجّه و احساس التذاذ از زیبایی هر چیزی یا هر شخصی، حاصل درک نظم و هارمونی موجود در آن است. در مباحث زیبایی‌شناسی برای زیبا شمردن یک اثر یا پدیده، عوامل مختلفی را از قبیل: تقارن، توازن، تناوب، تناسب، تکرار، تضاد و... می‌توان در نظر گرفت. یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثّر در ایجاد زیبایی، تقارن است.
تقـارن به عنـوان یکی از اسـاسی‌ترین پایه‌های هنر و زیبایی در درک نظم بین اجزا، در اکثریّت علوم و هنرها نقش انکارناپذیری ایفا می‌کند. از آن‌جمله می‌توان از علوم و هنرهایی مانند ریاضی، هندسه، نجوم، معماری، موسیقی، نقّاشی، فرش‌بافی، طرّاحی، تذهیب، منبت‌کاری، ادبیّات و... یاد کرد.
از بررسی‌های این جستار این‌گونه برمی‌آید که تقارن در ادبیّات فارسی در سه جنبة صوری، معنایی و آوایی قابل بررسی است و در بین آن‌ها آرایة تشبیه، گسترده‌ترین پهنة نمود تقارن معنایی محسوب می-شود. در تشبیهات فارسی از انواع چهارگانة تقارن‌های انعکاسی، انتقالی، چرخشی و تجانسی استفاده شده‌است. ولی تقارن انعکاسی، از بسامد بالایی برخوردار است. ما نیز در این پژوهش بر آنیم تا با ذکر نمونه‌هایی مواردی از نمود تقارن را در تشبیهات فارسی بررسی کنیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Manifestation of Symmetry in Similarities of Persian Literature

نویسندگان [English]

  • Naghi Zarrintareh Marajel 1
  • Fatemeh Modarresi 2
  • Bahman Nozhat 2
1 Ph. D. Student of Persian Language and Literature, Urmia University, Urmia, Iran
2 Professor of Persian Language and Literature, Urmia University, Urmia, Iran
چکیده [English]

Abstract:
The Man naturally wants beauty and knows something beautiful that can attract his attention. This sense of pleasure from the beauty of anything or anyone comes from understanding the order and harmony in it.
In the aesthetic discussions, various factors such as symmetry, balance, rotation, proportion, repetition, contradiction, etc. can be considered to beautify a work or phenomenon. Symmetry is one of the most important factors in creating beauty.
Symmetry as one of the most fundamental foundations of art and beauty plays an undeniable role in the majority of arts and sciences in understanding the order between the components. These include arts and sciences such as math, geometry, astronomy, architecture, music, painting, carpet weaving, design, illumination, carving, literature, and more.
Symmetry in Persian literature can be studied in three outward, semantic, and phonetic aspects, and among them simile is the widest manifestation of semantic symmetry.
Farsi similes use four types of reflective, transitional, rotational, and congruity symmetries. But the reflection symmetry has a high frequency. In this essay we will attempt to examine the manifestation of symmetry in the simile by mentioning examples.

کلیدواژه‌ها [English]

  • symmetry
  • harmony
  • repetition
  • Similarity
  • poetry music